Lướt một vòng mạng xã hội, thấy đời ai cũng hơn mình

Buổi tối lướt điện thoại, chưa đầy năm phút đã thấy đủ chuyện: đứa bạn cũ vừa tậu ô tô, đồng nghiệp cũ khoe ảnh du lịch Nhật, một người quen nào đó vừa được thăng chức. Gập điện thoại lại, tự nhiên thấy đời mình... hơi nhạt. Cảm giác này không hiếm — gần như ai cũng từng qua, chỉ là ít người nói ra.

Tôi để ý một điều: người ta hay tự trách "sao đời mình chán thế", mà quên mất một phép so sánh rất khập khiễng đang diễn ra ngay lúc đó.

Nhà ai cũng chỉ dọn phòng khách trước khi mời khách vào

Không ai đăng lên mạng cảnh cãi nhau với người yêu, cảnh hóa đơn chưa trả, cảnh nằm trằn trọc lúc hai giờ sáng lo tiền nhà tháng sau. Người ta đăng lúc cười đẹp nhất, lúc vừa thành công, lúc mọi thứ vừa mới ổn. Cái ta nhìn thấy trên mạng không phải đời thật của người khác — nó là phòng khách đã dọn dẹp trước khi mời khách vào, còn bếp núc bừa bộn phía sau thì đóng cửa lại từ trước.

Vấn đề là mình lại đem cả căn nhà của mình — bếp bừa, phòng ngủ chưa gấp chăn, hóa đơn chưa thanh toán — ra so với đúng cái phòng khách đã dọn của người ta. So kiểu đó, thua là chuyện chắc chắn, vì có ai thắng nổi một phiên bản đã chọn lọc kỹ càng đâu.

Không ai đang sống đẹp như trên mạng suốt cả ngày. Người ta chỉ đăng đúng khoảnh khắc đẹp, còn hai mươi ba tiếng còn lại vẫn phải vật lộn y như mình.

Cái giá thật của việc so sánh sai chỗ

Hại lớn nhất không phải là buồn một chốc rồi thôi. Mà là kiểu so sánh này âm thầm kéo mình đi làm những việc không thật vì mình cần — mua đúng cái mình không thiếu, đăng ký đúng khóa mình chưa cần, đổi việc đúng lúc mình chưa sẵn sàng — chỉ vì thấy người khác có mà mình chưa. Đuổi theo một phiên bản không có thật thì dù có bắt kịp, cũng chẳng bao giờ thấy đủ, vì cái đích đó chưa từng đứng yên một chỗ: hôm nay có người khoe nhà, mai lại có người khác khoe thứ khác.

Tôi cũng có lúc bắt gặp mình như vậy: lướt xong một vòng, đóng điện thoại lại, trong đầu tự nhiên có thêm một việc "phải làm" mà lúc mở máy lên còn chưa hề nghĩ tới. Ngồi ngẫm lại mới thấy, cái việc đó không đến từ nhu cầu thật của mình. Nó đến từ màn hình.

Vậy nhìn mạng xã hội thế nào cho đỡ mệt

Không cần bỏ hẳn mạng xã hội — với nhiều người, đó vẫn là nơi giữ liên lạc, cập nhật tin tức, thậm chí là nơi kiếm sống. Chỉ cần đổi cách đọc nó:

• Khi thấy ai đó "thành công", tự hỏi: mình đang so đời MÌNH với đời NGƯỜI TA, hay đang so đời mình với một đoạn đã dựng sẵn của người ta?
• Việc mình định làm tiếp theo — có phải vì mình thật sự cần, hay chỉ vì vừa lướt thấy ai đó có nó?
• Thỉnh thoảng tự hỏi phòng khách nhà mình dạo này có sạch không, thay vì cứ mải ngó phòng khách nhà người.

Ba câu hỏi này không làm đời mình giàu lên nhanh hơn. Nhưng ít nhất, nó giúp mình đỡ mệt vì một cuộc đua mà đối thủ còn chẳng biết là mình đang đua.

Ngồi thêm một chén

• Tối nay lướt mạng, thử để ý một lần: có việc gì mình vừa định làm chỉ vì vừa thấy người khác làm không?
• Nghĩ ra một điều đang ổn trong đời mình mà mình chưa từng nghĩ tới chuyện đăng lên đâu cả — vì chính những điều không đăng mới thường là phần thật nhất.
• Nếu cảm giác so sánh này kéo dài, đọc thêm các bài "Chuyện đời" khác trên Quán Trà Đá — không phải để có thêm động lực, mà để thấy mình không phải người duy nhất đang loay hoay với chuyện này.

Tác giả: Tư Trà · đến từ kênh YouTube Định cư Hà Nội.