Fed im lặng, Trung Đông vẫn nóng, mà vàng bạc đã chạy trước — con voi này to hơn một chỗ sờ

Tuần này có hai ông tưởng chẳng quen nhau: một ông ngồi họp ở Bangkok không chịu nói gì, một ông đang gây sự ở vùng Vịnh. Mà không hẹn trước, cả hai lại đẩy tiền chạy vào đúng một chỗ — vàng và bạc.

Hôm 16/10, tiền đổ vào quỹ vàng SPDR (GLD — một loại quỹ hoán đổi danh mục niêm yết, mua một đơn vị quỹ coi như mua một phần vàng vật chất mà không phải tự giữ) khoảng 690 triệu USD trong một phiên, mức lớn nhất nhiều tuần. Một ngày trước đó, quỹ bạc iShares (SLV) cũng nhận gần 249 triệu USD, gấp nhiều lần quy mô thường thấy. Giá vàng thế giới quanh 4.166 USD/oz, bạc quanh 57 USD/oz tính tới giữa hôm nay 18/10.

Ông đầu tiên là Kevin Warsh, Chủ tịch Fed mới. Tại hội nghị IMF (Quỹ Tiền tệ Quốc tế) ở Bangkok, ông được hỏi Fed có tăng lãi suất tháng 10 không — và trả lời đúng kiểu không trả lời: "Tôi không đoán trước các cuộc họp" (nguyên văn: "I don't prejudge meetings"). Nghe thì vô hại, nhưng thị trường lập tức đọc ra: nếu ông không bảo vệ chuyện tăng lãi, khả năng tăng đang thấp hơn tưởng. Theo Radar nội bộ của quán, xác suất Fed tăng lãi tháng 10 tụt từ khoảng 30% xuống còn 17% chỉ sau phát biểu đó.

Ông thứ hai là chuyện ở eo biển Hormuz và vùng Vịnh: Mỹ được cho là đang cân nhắc dùng vũ khí hạng nặng nhằm vào Iran, còn Houthi vẫn tiếp tục tập kích các mục tiêu liên quan tới Saudi Arabia. Mỗi lần tin kiểu này nóng lên, tiền lại có thói quen cũ: chạy khỏi chỗ bất định, chạy vào chỗ cầm được.

Hai chuyện này chẳng ai bàn trước với ai, nhưng lại đẩy cùng một việc: khi khả năng Fed tăng lãi giảm, lãi suất thực kỳ vọng (real yield — lãi suất sau khi đã trừ lạm phát) cũng giảm theo, mà lãi suất thực chính là cái giá cơ hội của việc cầm vàng — một tài sản không trả lãi. Lãi suất thực giảm, giá cơ hội đó rẻ đi, vàng bớt "đắt" một cách tương đối. Còn khi rủi ro địa chính trị tăng, phần bù rủi ro (risk premium — khoản nhà đầu tư đòi thêm để chấp nhận một tình huống bất định) cũng tăng, và vàng bạc vẫn là chỗ trú quen thuộc mỗi lần phần bù đó phình lên. Một lực làm vàng rẻ đi tương đối, một lực làm vàng cần hơn — hai lực khác gốc, nhưng cùng đẩy tiền về một hướng.

Đây đúng là chuyện "thầy bói xem voi" kiểu mới: ông ở Bangkok sờ cái vòi, ông ở vùng Vịnh sờ cái chân, cả hai đều tả đúng phần mình thấy, chẳng ai định nói về con vật to hơn. Nhưng nếu các bác chỉ nhìn giá vàng nhảy lên mà tưởng đó là chuyện riêng của vàng, thì cũng là một kiểu sờ nhầm — sờ đúng một chỗ, tưởng đó là cả con voi.

Cái khó không nằm ở chỗ đoán vàng còn tăng tiếp hay không. Cái khó hơn là: khi hai, ba tín hiệu cùng chỉ về một hướng, cái đầu mình lại có xu hướng tin chắc hơn thực tế — mà đây chính là lúc dễ sai nhất.