"Dạo này bận lắm" — câu cửa miệng không ai hỏi lại, cũng chẳng ai dám nói mình rảnh

Sáng nay ra quán, gặp lại một người quen cũ, cả năm chưa chạm mặt. Tôi hỏi câu quen thuộc: "Dạo này sao rồi bác?" Câu trả lời cũng quen không kém: "Ôi, bận lắm, bận không có thời gian mà thở." Tôi gật đầu, kiểu gật đầu xã giao vẫn hay dùng, trong bụng thì nghĩ thầm: bận đến mức không thở được cơ á, để tôi hỏi thử xem bận gì.

"Bận gì thế bác?" — tôi hỏi thật. Người kia khựng lại đúng một nhịp, mắt đảo qua đảo lại như đang lục trong đầu một cuốn sổ không có thật, rồi buông ra một câu chung chung: "Thì... đủ thứ việc ấy." Tôi cười, không truy thêm, vì tôi hiểu câu đó không cần một câu trả lời cụ thể. Nó là một cái vẫy tay chào, chứ không phải một bản báo cáo công việc.

Ngồi ngẫm lại, tôi thấy câu "dạo này bận lắm" đã âm thầm leo lên làm một thứ gần giống huy chương. Ai nói mình bận, nghe có vẻ đang được cần, đang có giá, đang chạy theo kịp thiên hạ. Còn ai lỡ miệng nói "dạo này tôi rảnh" thì y như rằng phải giải thích thêm, kiểu như đang thanh minh cho một cái tội chưa rõ tên. Tôi cũng từng vậy. Có dạo hỏi ai câu gì, chưa kịp nghĩ đã buột miệng "bận lắm" như một phản xạ, dù hôm đó lịch trống gần hết buổi chiều. Nói xong mới giật mình: mình đang bận cái gì, hay đang bận... nói là mình bận?

Cái hay của con người là biết tự lừa mình rất khéo. Không ai muốn bị nghĩ là nhàn rỗi, vì nhàn rỗi nghe gần với vô dụng. Nên "bận" trở thành lớp áo khoác ngoài, mặc vào cho chắc bụng, mặc kệ bên trong thật ra đang làm gì.