CREDIT SPREAD LÀ GÌ? KHI NGƯỜI CHO VAY BẮT ĐẦU NGỬI THẤY MÙI KHÉT

Hai người cùng hỏi vay một triệu. Một người làm ăn đều, sổ sách rõ. Một người nợ cũ chưa trả xong đã hỏi vay mới. Bác có cho cả hai vay cùng một mức lãi không?

Chắc là không. Phần lãi đòi thêm ở người rủi ro hơn chính là cách dân dã nhất để hiểu Credit Spread — chênh lệch tín dụng.

Trên thị trường, người ta thường so lợi suất trái phiếu doanh nghiệp với trái phiếu Chính phủ Mỹ có kỳ hạn tương đương. Nếu trái phiếu rủi ro phải trả 8% còn trái phiếu Chính phủ là 5%, Credit Spread khoảng 3 điểm phần trăm, hay 300 điểm cơ bản.

Nó là giá của sự ngờ vực. Người cho vay càng lo doanh nghiệp vỡ nợ, khó bán trái phiếu hoặc thị trường thiếu tiền, họ càng đòi phần bù lớn.

Nguồn số liệu: ICE BofA US High Yield Option-Adjusted Spread qua FRED. Mỗi điểm trên biểu đồ là dữ liệu đóng cửa của ngày ghi bên dưới.

Vì sao đây là cái đồng hồ rất đáng nhìn?

Giá cổ phiếu có thể lao vì người ta hoảng. VIX có thể giật vì giá quyền chọn bị đẩy lên. Nhưng khi Credit Spread bung mạnh, câu chuyện đã chạm vào cái ống dẫn tiền của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp phải vay đắt hơn. Công ty yếu khó đảo nợ. Ngân hàng và quỹ trái phiếu dè tay. Tiền từ chuyện “ngại rủi ro” biến thành chuyện “khó vay thật”.

Bởi vậy trong bài Carry Trade, tôi nói cú tháo đòn bẩy chỉ thực sự đáng ngại khi nó đụng vào Credit Spread. Yên tăng và cổ phiếu giảm có thể là một trận xóc. Yên tăng, cổ phiếu giảm, rồi tín dụng cũng nghẹt — lúc ấy cái xóc đã bò từ bảng điện vào két tiền.